Mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle birlikte mirası kanun gereği, ayrıca bir işlem yapmalarına gerek olmadan kazanır (TMK m.599). Ancak tapuda intikal yaptırmak, banka hesabındaki parayı çekmek veya miras kalan aracı devretmek için kimin mirasçı olduğunun ve payının ne olduğunun resmi bir belgeyle gösterilmesi gerekir. Bu belgenin adı mirasçılık belgesidir; uygulamada hâlâ yaygın olarak veraset ilamı denir.

Mirasçılık belgesi, aksi ispat edilinceye kadar adına düzenlendiği kişilerin mirasçı olduğuna dair bir karine oluşturur. Belge, mirasbırakan ile mirasçılar arasındaki soy ilişkisini göstermenin yanında terekenin mirasçılara geçişini de sağlar (Yargıtay 7. HD, E. 2025/146, K. 2025/3729, T. 18.09.2025).

Bu yazıda belgenin nereden ve nasıl alınacağını, vasiyetname varsa ne değiştiğini, hatalı belgenin nasıl iptal ettirileceğini ve belge alındıktan sonra yapılacak işlemleri anlatıyoruz.

Mirasçılık belgesi nereden alınır?

Yasal mirasçılara mirasçılık belgesi iki yerden verilebilir: noterlikten veya sulh hukuk mahkemesinden (TMK m.598/1; Noterlik Kanunu m.71/A).

Noterden almak. En hızlı yol genellikle noterdir. Mirasçılardan biri yazılı veya sözlü olarak başvurabilir; noter başvuru üzerine bir tutanak düzenler ve belgeyi verir (Noterlik Kanunu m.71/B). Belgeyi almak için bütün mirasçıların birlikte gitmesine gerek yoktur; belge tüm mirasçıları ve paylarını gösterir.

Noterin belge veremediği hâller. Aşağıdaki durumlarda noter mirasçılık belgesi düzenleyemez ve sulh hukuk mahkemesine başvurmak gerekir (Noterlik Kanunu m.71/B):

  • Belgenin verilmesi yargılama yapılmasını gerektiriyorsa,
  • Nüfus kayıtları mirasçıları belirlemek için yeterli değilse (örneğin kayıtlarda eksiklik veya çelişki varsa),
  • Mirasçılık belgesini yabancılar talep ediyorsa.

Sulh hukuk mahkemesinden almak. Mahkemeye mirasçılardan biri dilekçeyle başvurur. Bu davalar kural olarak hasımsız açılır ve çekişmesiz yargı usulüyle görülür. Başvuran yalnızca mirasbırakanın öldüğünü ve kendisinin soybağı, evlilik veya evlat edinme yoluyla mirasçı olduğunu kanıtlamakla yükümlüdür. Nüfus kayıtlarını getirtip diğer mirasçıları tespit etmek ve herkesin payını belirlemek hâkimin görevidir (Yargıtay 7. HD, E. 2025/2635, K. 2026/325, T. 19.01.2026).

Mirasçılık ilişkisi kural olarak nüfus kayıtlarıyla ispat edilir. Kayıtların gerçeği yansıtmadığı iddia ediliyorsa bu, her türlü delille kanıtlanabilir ve hâkim gerekli bütün delilleri kendiliğinden araştırabilir (Yargıtay 7. HD, E. 2021/2128, K. 2022/367, T. 12.01.2022).

Vasiyetname varsa mirasçılık belgesi nasıl alınır?

Vasiyetnameyle mirasçı atanmış veya birine belirli bir mal bırakılmışsa (vasiyet alacaklısı), bu kişilere verilecek belge yalnızca sulh mahkemesinden alınır. Noter bu belgeyi düzenleyemez (TMK m.598/2).

Bunun için önce vasiyetnamenin sulh mahkemesince açılması ve ilgililere bildirilmesi gerekir. Yasal mirasçılar veya diğer vasiyet alacaklıları, vasiyetname kendilerine bildirildikten sonra bir ay içinde itiraz etmezse, mahkeme lehine tasarruf yapılan kişiye atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren belgeyi verir (TMK m.598/2).

Bu belge, vasiyetnamenin geçerliliği hakkında kesin bir karar değildir. Vasiyetnamenin iptali için dava açma hakkı ayrıca saklıdır (TMK m.598/4).

Hatalı mirasçılık belgesi nasıl düzeltilir?

Mirasçılık belgesinde bir mirasçı unutulmuş, paylar yanlış hesaplanmış veya mirasçı olmayan biri belgeye yazılmış olabilir. Bu durumda belgenin iptali ve yeni bir belge düzenlenmesi istenebilir.

Süre sınırı yoktur. Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir (TMK m.598/3). Yargıtay'a göre bu belgeler çekişmesiz yargıyla verildiği için kesin hüküm oluşturmaz; hatalı oldukları ileri sürülerek her zaman iptalleri istenebilir (Yargıtay 7. HD, E. 2025/2635, K. 2026/325, T. 19.01.2026).

Noterden alınan belgeye itiraz. Noterin verdiği mirasçılık belgesi nedeniyle menfaati zedelenen kişi, sulh hukuk mahkemesine itiraz edebilir. Mahkeme, verdiği kararı ilgili notere ve Türkiye Noterler Birliği'ne bildirir (Noterlik Kanunu m.71/C).

Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar:

  • Mirasbırakandan önce ölmüş bir çocuğun altsoyunun (torunların) belgede gösterilmemesi,
  • Sonradan soybağı kurulan bir çocuğun belgede yer almaması,
  • Mirasbırakandan sonra ölen bir mirasçının kendi mirasçılarına geçen payın hesaba katılmaması,
  • Nüfus kayıtlarındaki hatalar nedeniyle bir mirasçının gözden kaçması.

Belge alındıktan sonra yapılması gerekenler

Veraset ve intikal vergisi beyannamesi. Mirasla mal edinen mirasçıların, edindikleri malları bir beyannameyle vergi dairesine bildirmesi gerekir (Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.7). Beyanname süreleri ölüm yerine ve mirasçının bulunduğu yere göre değişir (m.9):

  • Ölüm Türkiye'de olmuş ve mirasçı Türkiye'deyse: ölümden itibaren dört ay,
  • Ölüm Türkiye'de olmuş, mirasçı yurt dışındaysa: altı ay,
  • Ölüm yurt dışında olmuş, mirasçı Türkiye'deyse: altı ay,
  • Ölüm yurt dışında olmuş ve mirasçı ölenin bulunduğu ülkedeyse: dört ay, başka bir ülkedeyse: sekiz ay.

Beyanname her mirasçı için ayrı ayrı veya birlikte verilebilir (m.8).

Mirasın reddi süresini kaçırmayın. Mirasbırakanın borçlu olduğundan şüpheleniliyorsa, mirasçılık belgesi alınırken ret süresi de işlemeye devam eder. Miras, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde reddedilmezse kayıtsız şartsız kazanılmış olur (TMK m.606, 610).

Tapu, banka ve diğer işlemler. Mirasçılık belgesiyle tapu müdürlüğünde taşınmazların mirasçılar adına intikali, bankalarda hesapların mirasçılara aktarılması ve araç gibi diğer malların devri için başvuru yapılabilir. Mirasçılar paylaşma yapılana kadar terekeye elbirliğiyle sahiptir (TMK m.640); malların nasıl paylaşılacağı ayrı bir süreçtir ve "Miras Kalan Mallar Nasıl Paylaşılır?" başlıklı yazımızda anlatılmıştır.

Yargıtay kararlarından örnekler

Mirasçılık belgesi kesin hüküm oluşturmaz. Yargıtay, mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davaların kural olarak hasımsız açılıp çekişmesiz yargı yoluyla görüldüğünü, bu nedenle verilen kararların kesin hüküm oluşturmadığını ve hatalı oldukları ileri sürülerek her zaman iptallerinin istenebileceğini vurgulamıştır. Aynı kararda, diğer mirasçıları tespit etmenin ve payları belirlemenin hâkimin görevi olduğu belirtilmiştir (Yargıtay 7. HD, E. 2025/2635, K. 2026/325, T. 19.01.2026).

Belge, aksi ispat edilene kadar mirasçılık karinesidir. Yargıtay'a göre mirasçılık belgesi, adına düzenlendiği kişilerin mirasçılığı lehine bir karine oluşturur ve terekenin mirasçılara geçişini sağlar. Nüfus kütüğünde kayıt bulunmaması veya kaydın doğru olmaması hâlinde gerçek durum her türlü delille kanıtlanabilir (Yargıtay 7. HD, E. 2025/146, K. 2025/3729, T. 18.09.2025).

Unutulan torunlar için belge iptal edilir. Mirasbırakandan önce vefat eden kızının çocukları, yasal mirasçı oldukları hâlde mirasçılık belgesinde gösterilmemişti. Mahkeme belgeyi iptal ederek torunları da kapsayan yeni bir belge düzenlemiştir (Yargıtay 7. HD, E. 2022/1110, K. 2023/2396, T. 08.05.2023).

Sık sorulan sorular

Veraset ilamı ile mirasçılık belgesi aynı şey mi?
Evet. Kanundaki adı "mirasçılık belgesi"dir; "veraset ilamı" eski kanun döneminden kalan ve uygulamada hâlâ kullanılan isimdir.

Mirasçılık belgesini mirasçılardan sadece biri alabilir mi?
Evet. Mirasçılardan birinin başvurusu yeterlidir. Belge, başvurana göre değil, tüm mirasçıları ve paylarını gösterecek şekilde düzenlenir.

Yabancı uyruklu bir kişi mirasçılık belgesi isterse noterden alabilir mi?
Hayır. Mirasçılık belgesini yabancılar talep ediyorsa noter belge veremez; sulh hukuk mahkemesine başvurmak gerekir (Noterlik Kanunu m.71/B). Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı mirasçılar için ise böyle bir sınırlama yoktur.

Mirasçılık belgesi almak mirası kabul etmek anlamına gelir mi?
Belge almak tek başına mirasın kabulü anlamına gelmez; ancak ret süresi bu sırada işlemeye devam eder. Ret süresi içinde terekenin olağan yönetimini aşan işlemler yapmak ise ret hakkını kaybettirebilir (TMK m.610/2).

Belgede adım yok, ne yapmalıyım?
Sulh hukuk mahkemesinde mirasçılık belgesinin iptali ve yeni belge verilmesi davası açabilirsiniz. Bunun için bir süre sınırı yoktur (TMK m.598/3).