Sözleşmeler Hukuku
Sözleşme hazırlığından uyuşmazlık çözümüne kadar her aşamada hukuki güvence. Doğru kaleme alınmış bir sözleşme, en iyi önlemdir.
Sağlam Sözleşmeler, Güvenli İlişkiler
Hukuki geçerliliği tartışmalı ya da eksik kaleme alınmış bir sözleşme, ileride ciddi uyuşmazlıklara zemin hazırlar. Ticari, kira, hizmet ve iş sözleşmeleri başta olmak üzere her türlü sözleşmenin hazırlanması, incelenmesi ve müzakeresinde danışmanlık hizmeti veriyoruz. Sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda ise dava ve arabuluculuk süreçlerinde etkin hukuki temsil sağlıyoruz.
Pendik'te Sözleşmeler Hukuku: Kısa Cevaplar
- Bir sözleşme geçerli olmak için ne gerekir? Tarafların fiil ehliyetine sahip olması, iradelerin serbest ve karşılıklı olarak açıklanması, konunun hukuka, ahlaka ve imkâna uygun olması ve kanunun öngördüğü şekil şartına uyulması gerekir.
- Hangi sözleşmeler özel şekle bağlıdır? Taşınmaz satışı tapu müdürlüğünde resmî şekilde yapılır; kefalet sözleşmesi belirli unsurları taşıyan yazılı şekle bağlıdır. Şekle uyulmayan sözleşme geçersiz olabilir.
- Cezai şart indirilebilir mi? Cezai şart aşırı yüksekse hâkim tarafından indirilebilir (TBK m.182/3). Ancak tacirler arasında, tacir sıfatıyla yapılan sözleşmelerde cezai şartta indirim yapılmaz.
- Önceden hazırlanmış standart şartlar bağlayıcı mı? Genel işlem koşulları, karşı tarafın aleyhine haksız hükümler içeriyorsa veya yeterince bilgilendirme yapılmadan sunulmuşsa yazılmamış sayılabilir (TBK m.20-25).
- Hata veya hile ile imzalanan sözleşmeden dönülebilir mi? Evet; hata, hile veya korkutma nedeniyle yapılan sözleşme bağlayıcı olmadığını bildirme hakkı verir. Bu bildirim, durumun öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır (TBK m.39).
- Sözleşme ihlalinde ilk adım nedir? Sözleşme ve yazışmaların incelenmesi, ardından ihtarname ile ifa için süre verilmesidir. Süre dolunca fesih, bedel ya da tazminat yolları değerlendirilir.
Sözleşme Hazırlama ve İnceleme: Kontrol Edilecek Maddeler
İyi hazırlanmış bir sözleşme, uyuşmazlık çıkmadan önce taraflar arasındaki riskleri paylaştırır. İnceleme sırasında özellikle şu başlıklar kontrol edilmelidir:
- Tarafların kimlik, unvan ve imza yetkisi bilgileri
- Sözleşmenin konusu, kapsamı ve teslim koşulları
- Bedel, ödeme takvimi ve gecikme halinde faiz
- Süre, yenileme ve fesih (ihbar) koşulları
- Cezai şart ve tazminat hükümleri
- Mücbir sebep ve beklenmeyen hal düzenlemesi
- Gizlilik ve rekabet yasağı hükümleri
- Yetkili mahkeme, tahkim veya arabuluculuk şartı
- Ekler, damga vergisi ve imza usulü
En Sık Karşılaşılan Sözleşme Türleri
- Satış, bayilik ve distribütörlük sözleşmeleri
- Kira ve hizmet (iş) sözleşmeleri
- Eser sözleşmeleri: inşaat, tadilat, yazılım ve proje işleri
- Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri
- Kefalet, garanti ve teminat sözleşmeleri
- Gizlilik (NDA) ve ortaklık sözleşmeleri
- Vekâlet ve danışmanlık sözleşmeleri
Sözleşme İhlal Edildiğinde İzlenecek Yol
- Belgeleri inceleyin. Sözleşme, ekler, yazışmalar ve ödeme kayıtları bir arada değerlendirilir.
- İhtarname gönderin. Borcun ifası için makul bir süre verilir; süre sonunda temerrüt hükümleri işler.
- Hakkınızı seçin. İfanın zorlanması, gecikme tazminatı, sözleşmeden dönme veya fesih seçeneklerinden biri kullanılır.
- Uyuşmazlık çözümü. Uyuşmazlığın türüne göre arabuluculuk, icra takibi veya dava yolu seçilir; ticari para alacaklarında dava öncesi arabuluculuk dava şartıdır.
- Zamanaşımına dikkat edin. Genel zamanaşımı süresi on yıldır; kira, ücret ve benzeri bazı alacaklarda beş yıldır.
Cezai Şart, Gecikme Faizi ve Tazminat
Cezai şart, sözleşmeye aykırılık hâlinde ispat gerekmeksizin istenebilen bir ödemedir. Aşırı yüksek olması hâlinde hâkim indirebilir; tacirler arasında bu indirim yapılamaz. Gecikme faizi, borcun ödenmesinde temerrüt hâlinde işler ve faiz oranı sözleşmede belirlenmemişse kanuni faiz uygulanır. Zararın cezai şartı aştığı hâllerde tazminat ayrıca talep edilebilir.
Tüketici ve Şirket Sözleşmelerinde Farklar
- Tüketici sözleşmeleri: Haksız şart denetimi daha katıdır; tüketiciyi aleyhine bağlayan hükümler geçersiz sayılabilir.
- Şirketler arası sözleşmeler: Taraflar basiretli tacir gibi davranmakla yükümlüdür; sözleşme özgürlüğü daha geniştir, ancak ispat yükü ağırdır.
Sözleşme İmzalamadan Önce Kontrol Listesi
- Karşı tarafın kimliğini ve yetkisini doğrulayın.
- Şablon metni olduğu gibi kullanmayın; işinize göre uyarlayın.
- Sözlü verilen sözleri yazılı hâle getirin.
- Ödeme ve teslim tarihlerini takvime bağlayın.
- Her sayfayı paraflayın ve ekleri imzalı olarak saklayın.
Sözleşme Süreçlerinde Sık Yapılan Hatalar
- Sözlü anlaşmaya güvenmek; ispat güçleşir.
- İmza yetkisini kontrol etmemek.
- Fesih ve ihbar sürelerini sözleşmeye yazmamak.
- Yetkili mahkeme veya tahkim şartını belirlememek.
- İhtarname çekmeden doğrudan dava açmaya çalışmak.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Süreler, parasal sınırlar ve mevzuat zaman içinde değişebilir; sonuç garanti edilemez. Somut durumunuz için büromuzdan randevu alarak dosyanıza özel değerlendirme isteyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Sözleşmeler Hukukunda Merak Edilenler
Sözleşme hangi durumlarda geçersiz sayılır?
Sözleşme; ehliyetsiz kişilerle yapılması, iradenin hata, hile veya korkutma ile sakatlanması, konusunun hukuka ya da ahlaka aykırı olması veya şekil şartının yerine getirilmemesi hallerinde geçersiz sayılır. Geçersizlik iddiası zamanaşımı sürelerine tabi olduğundan erken hukuki müdahale önem taşır.
Cezai şartın üst sınırı var mı?
Türk Borçlar Kanunu'na göre cezai şart miktarı taraflarca serbestçe belirlenebilir; ancak mahkeme aşırı derecede yüksek bulunan cezai şartları hakkaniyet ilkesi çerçevesinde indirebilir (TBK m.182/3). Tacirler arasında, tacir sıfatıyla yapılan sözleşmelerde bu indirim yapılamaz. Tüketici sözleşmelerinde ise haksız şart denetimi daha katı uygulanmaktadır.
E-ticarette cayma hakkı süresi nedir?
6502 sayılı Tüketici Koruma Kanunu uyarınca mesafeli sözleşmelerde tüketici, herhangi bir gerekçe göstermeksizin on dört gün içinde cayma hakkını kullanabilir. Süre malın teslim tarihinden itibaren işler. Satıcı cayma hakkı konusunda tüketiciyi açıkça bilgilendirmezse bu süre bir yıla uzar.
Sözleşme avukata ne zaman incelettirilmelidir?
Sözleşme imzalanmadan önce, özellikle yüksek bedelli, uzun süreli veya taşınmaz ve şirket ortaklığı içeren işlerde incelenmelidir. İmzalandıktan sonra hataları düzeltmek çoğu zaman zor ve pahalıdır.
Sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir miyim?
Sözleşmedeki fesih hükümleri veya kanunun tanıdığı haklı neden bulunmadıkça tek taraflı fesih hakkınız olmayabilir. Haksız fesih tazminat sorumluluğu doğurabilir. Bu nedenle fesih bildirimi yapmadan önce sözleşme maddeleri ve ihtar şartları incelenmelidir.
Hata veya hile ile imzaladığım sözleşmeden nasıl dönerim?
Hata, hile veya korkutma nedeniyle imzalanan sözleşmenin bağlayıcı olmadığını, durumu öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl içinde karşı tarafa bildirmeniz gerekir. Süre kaçırılırsa sözleşme geçerli sayılır. Delillerin korunması için yazılı bildirim (ihtarname) önerilir.
Sözlü sözleşme geçerli midir?
Kanun özel bir şekil öngörmediği sürece sözleşmeler sözlü de yapılabilir; ancak sözlü sözleşmenin ispatı çoğu zaman güçtür. Taşınmaz satışı gibi özel şekle bağlı sözleşmeler ise sözlü yapılırsa geçerli olmaz.
Sözleşmenizi güvenle hazırlamak ister misiniz?
Randevu Al