İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Pendik'te İş Hukuku: Kısa Cevaplar

• Kıdem tazminatı hangi hallerde doğar? En az bir yıl çalışmış işçi için; işverenin haklı neden olmaksızın işten çıkarması, işçinin haklı nedenle ayrılması, askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlilikten sonraki bir yıl içinde ayrılması ve ölüm hallerinde doğar.
• İhbar süreleri ne kadardır? Çalışma süresi altı aydan az ise 2 hafta, altı ay ile bir buçuk yıl arasında 4 hafta, bir buçuk ile üç yıl arasında 6 hafta, üç yıldan fazla ise 8 haftadır (İş Kanunu m.17).
• İşe iade için şartlar nelerdir? İşyerinde en az 30 işçi çalışması, işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışması gerekir. Fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalı, anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılmalıdır.
• Arabuluculuk zorunlu mu? Evet. Kanuna, iş sözleşmesine veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacağı ile tazminat taleplerinde ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m.3).
• Alacaklarda zamanaşımı süresi nedir? Ücret, fazla mesai, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti gibi alacaklarda zamanaşımı süresi genel olarak beş yıldır.
• Pendik'te çalışanlar için yetkili merciler hangileridir? İş davaları işin yapıldığı yer veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılır. Pendik'in yargı çevresi İstanbul Anadolu Adliyesi'dir (Kartal); iş mahkemeleri ve arabuluculuk bürosu orada bulunur.

İş Sözleşmesi Feshedildiğinde Ne Yapılmalı?

1. Fesih bildirimini ve tebliğ tarihini kaydedin. Süreler çoğunlukla bu tarihten başlar; yazılı bildirimi veya e-postayı saklayın.
2. Haklarınızı hesaplayın. Kıdem ve ihbar tazminatı, ödenmemiş ücret, fazla mesai ve kullanılmamış yıllık izin ücreti gözden geçirilir.
3. İşe iade istiyorsanız bir ay içinde arabulucuya başvurun. Süre hak düşürücüdür.
4. Alacak davası için arabuluculuk. Alacak ve tazminat taleplerinde de dava öncesi arabulucuya başvurulur.
5. Anlaşma veya dava. Anlaşılırsa belge icra edilebilirlik şerhiyle ilam niteliği kazanır; anlaşılamazsa iş mahkemesinde dava açılır.

Kıdem ve İhbar Tazminatı: Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı, her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret esasına göre hesaplanır; yol, yemek ve ikramiye gibi düzenli ödemeler giydirilmiş ücrete dahil edilir. Tavan tutar belirli dönemlerde güncellenir. Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir. İhbar tazminatı ise ihbar süresine karşılık gelen ücret tutarıdır ve vergiye tabidir. İşçi haklı neden olmaksızın istifa ederse kıdem tazminatı alamaz.

Fazla Mesai, Yıllık İzin ve Ücret Alacakları

• Fazla mesai: Haftalık 45 saati aşan çalışma, saat ücretinin yüzde elli zamlı ödenmesini gerektirir. Bordro, puantaj, vardiya çizelgesi ve tanık beyanları ispat aracıdır.
• Yıllık izin: En az bir yıl çalışan işçi izne hak kazanır; süre kıdeme göre 14, 20 veya 26 gündür. Kullanılmayan izin, iş sözleşmesi sona erdiğinde ücret olarak ödenir.
• Hafta tatili ve genel tatil: Çalışılan günler için ayrıca ücret doğar.

Mobbing ve Haklı Nedenle Fesih

İşverenin ücreti ödememesi, sigorta primlerini eksik yatırması, işçiye psikolojik baskı uygulaması veya ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranması işçiye haklı nedenle derhal fesih hakkı verebilir; bu hâlde kıdem tazminatı talep edilir. Haklı fesihte altı iş günü gibi kısa sürelere uyulmalıdır. Mobbing iddialarında yazışmalar, tanıklar ve sağlık raporları belirleyicidir; manevi tazminat talep edilebilir.

İş Kazası ve Meslek Hastalığı

İşveren, iş kazasını kazadan sonra üç iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır. İş kazası geçiren işçi SGK'dan geçici veya sürekli iş göremezlik ödeneği alabilir; işverenin kusuru varsa ayrıca maddi ve manevi tazminat istenebilir. Bu dosyalarda arabuluculuk şartının kapsamı ve zamanaşımı hesabı dosyaya göre ayrıca değerlendirilir.

İş Hukuku Dosyası İçin Gerekli Belgeler

• İş sözleşmesi, fesih bildirimi ve istifa dilekçesi
• Maaş bordroları ve banka hesap dökümleri
• SGK hizmet dökümü (e-Devlet'ten alınabilir)
• Puantaj, vardiya ve mesai kayıtları
• İşverenle yazışmalar, e-postalar ve mesajlar
• Tanık bilgileri

İş Hukukunda Sık Yapılan Hatalar

• İşe iade için arabuluculuk süresini (bir ay) kaçırmak.
• Baskı altında ibraname veya istifa dilekçesi imzalamak; ibraname sonraki hak taleplerini zorlaştırabilir.
• Bordro, yazışma ve banka kayıtlarını saklamamak.
• Alacaklarda zamanaşımı süresini (beş yıl) gözden kaçırmak.
• İşverenler için: feshi yazılı ve gerekçeli yapmamak, geçerli nedeni belgelememek.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Süreler, parasal sınırlar ve mevzuat zaman içinde değişebilir; sonuç garanti edilemez. Somut durumunuz için büromuzdan randevu alarak dosyanıza özel değerlendirme isteyebilirsiniz.